EIP – co to za pociąg i jakie oferuje udogodnienia?

Express InterCity Premium (EIP) to najwyższa kategoria pociągów PKP Intercity, obsługiwana wyłącznie składami ED250 Pendolino. Oferuje ona podróż z prędkością dochodzącą do 200 km/h, klimatyzowane wagony, dostęp do internetu oraz bezpłatny catering na pokładzie. Szczegółowe informacje o trasach, wyposażeniu i przysługujących pasażerom prawach znajdziesz w dalszej części artykułu.

Czym jest pociąg Express InterCity Premium?

Express InterCity Premium to najmłodsza i zarazem najbardziej prestiżowa kategoria handlowa w ofercie przewoźnika PKP Intercity. Została uruchomiona 14 grudnia 2014 roku i od początku wiąże się z wykorzystaniem elektrycznych zespołów trakcyjnych ED250, znanych szerzej jako Pendolino. Pociągi te wyznaczają nowy standard podróży kolejowej w Polsce – zarówno pod kątem prędkości, jak i poziomu obsługi pasażera.

Powstanie kategorii EIP było podyktowane chęcią jednoznacznego odróżnienia składów Pendolino od pozostałych połączeń ekspresowych. Zastąpiły one wiele dotychczasowych relacji Express InterCity, choć nie przejęły ich tradycyjnych nazw – zdecydowano się na oznaczenia numeryczne. Dziś sieć EIP systematycznie się rozrasta, a składy obsługują relacje łączące Warszawę z największymi ośrodkami kraju, między innymi z Gdynią, Krakowem, Katowicami, Wrocławiem czy Szczecinem.

Jakie trasy obsługują pociągi EIP?

Podstawą siatki połączeń są relacje z Warszawy, która pełni rolę centralnego węzła. Z Warszawy Wschodniej, Centralnej i Zachodniej pociągi EIP odjeżdżają w kierunku Trójmiasta, Małopolski, Śląska i Dolnego Śląska. Część składów pokonuje przy tym znacznie dłuższe dystanse – wydłużone relacje sięgają Bielska-Białej, Gliwic, Rzeszowa, Jeleniej Góry oraz Kołobrzegu. Od grudnia 2024 roku pociągi EIP pojawiły się także na trasie Warszawa–Szczecin przez Poznań.

W praktyce oznacza to, że pasażer może wsiąść do Pendolino na przykład w Gdańsku Wrzeszczu i bez przesiadki dojechać aż do Krakowa Płaszowa. Na wielu stacjach pośrednich, takich jak Iława Główna, Malbork, Sosnowiec Główny czy Tarnów, postoje realizowane są regularnie, co znacznie ułatwia planowanie podróży z mniejszych ośrodków. W ostatnich latach z siatki zniknęły natomiast postoje w Ciechanowie i Włoszczowie Północ, a pociągi nie kursują już na odcinku Wrocław–Jelenia Góra.

Jakie udogodnienia czekają na pokładzie Pendolino?

Każdy skład ED250 składa się z 7 członów i oferuje łącznie 402 miejsca siedzące. W tej liczbie mieści się 341 miejsc 2. klasy, 45 foteli 1. klasy, 2 miejsca przeznaczone dla osób z niepełnosprawnościami oraz 14 miejsc w strefie barowej. Cały pociąg jest w pełni klimatyzowany, a do dyspozycji podróżnych pozostaje bezprzewodowy internet. System stabilizacji przechyłowej ogranicza kołysanie wagonów, co zwiększa komfort zwłaszcza przy wyższych prędkościach.

W pociągach EIP obowiązuje zasada bezpłatnego poczęstunku, a pasażerowie 1. klasy otrzymują posiłek serwowany bezpośrednio na miejsce. Dodatkowo wydzielono specjalną strefę ciszy, w której nie można prowadzić rozmów telefonicznych i należy zachować spokój. Dla rowerzystów przewidziano możliwość przewozu roweru, natomiast w każdej jednostce zamontowano udogodnienia dla osób poruszających się na wózkach.

Bez względu na wybraną klasę, podczas podróży pasażer ma zapewniony dostęp do gniazdek elektrycznych i indywidualnego oświetlenia. Całość wyposażenia uzupełniają nowoczesne systemy informacji pasażerskiej, wyświetlające aktualną prędkość i trasę przejazdu.

Z jaką prędkością jeżdżą pociągi EIP?

Maksymalna prędkość eksploatacyjna jednostek ED250 wynosi 250 km/h, jednak w regularnym ruchu pasażerskim w Polsce wykorzystuje się wartości nieprzekraczające 200 km/h. Wyższe prędkości nie są obecnie możliwe ze względu na brak odpowiednio dostosowanych linii kolejowych. Mimo to EIP i tak dzierży tytuł najszybszego pociągu pasażerskiego w Europie Środkowo-Wschodniej.

Odcinki z dopuszczoną prędkością 200 km/h zlokalizowane są przede wszystkim na Centralnej Magistrali Kolejowej (linia nr 4) oraz na fragmentach linii nr 9. Łączna długość takich odcinków na CMK sięgała początkowo około 77 km, a po pracach modernizacyjnych i rozszerzeniach objęła między innymi szlak Grodzisk Mazowiecki – Idzikowice. Na trasie Warszawa–Trójmiasto od grudnia 2020 roku prędkość 200 km/h obowiązuje na 113 kilometrach, zaś na kolejnych 47 km składy rozwijają od 170 do 190 km/h.

Pociągi Express InterCity Premium były pierwszymi w regionie, które w regularnej eksploatacji osiągnęły granicę 200 km/h, co nastąpiło już w dniu inauguracji kategorii – 14 grudnia 2014 roku.

Jak wygląda proces rezerwacji miejsc?

W pociągach kategorii EIP rezerwacja konkretnego miejsca jest obowiązkowa i wliczona w cenę biletu. Podczas zakupu pasażer od razu otrzymuje przypisane siedzenie, co eliminuje konieczność szukania wolnego fotela na pokładzie. Sprzedaż biletów krajowych otwiera się z reguły na 30 dni przed planowaną podróżą, a wraz ze zbliżaniem się daty odjazdu ceny mogą rosnąć. Warto więc zaplanować przejazd z wyprzedzeniem.

Zakupu można dokonać przez internet, aplikację mobilną, w kasach biletowych, a także za pośrednictwem zewnętrznych platform, które przesyłają bilet mailem i SMS-em. Płatność w złotówkach obsługiwana jest kartą, BLIKIEM lub szybkim przelewem, a w wielu przypadkach dostępna jest też opcja płatności odroczonej do 30 dni.

Jakie prawa przysługują pasażerom EIP przy opóźnieniach?

Podróżni pociągów Express InterCity Premium objęci są przepisami unijnego rozporządzenia dotyczącego praw pasażerów w ruchu kolejowym. Oznacza to, że w razie opóźnienia na stacji docelowej pasażer może ubiegać się o rekompensatę. Jej wysokość jest ściśle określona i nie zależy od taryfy biletu, a jedynie od długości opóźnienia.

Zgodnie z art. 19 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/782, przy opóźnieniu trwającym od 60 do 119 minut przysługuje 25% ceny biletu jednorazowego, natomiast przy spóźnieniu wynoszącym 120 minut lub więcej – 50%. Podstawowym warunkiem jest przekroczenie minimalnego progu 60 minut przyjazdu do stacji końcowej wskazanej na bilecie. Co ważne, przewoźnik realizuje wypłatę dopiero po przekroczeniu kwoty 4 euro – w PKP Intercity próg ten ustalono na 16,00 zł.

Wniosek o rekompensatę można złożyć przez internet, pocztą tradycyjną lub w kasie biletowej. Przewoźnik domyślnie przyznaje bon uprawniający do zniżkowego zakupu kolejnego biletu, ale na wyraźne życzenie pasażera wypłaca środki w formie pieniężnej – przekazem pocztowym lub przelewem. Należy pamiętać, że opisane przepisy obowiązują wyłącznie w odniesieniu do pociągów dalekobieżnych, a więc także do wszystkich połączeń EIP.

Jeśli opóźnienie zostało spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, takimi jak ekstremalne warunki pogodowe, poważne katastrofy naturalne lub kryzysy zdrowia publicznego, przewoźnik może odmówić wypłaty – pod warunkiem, że udowodni, iż mimo zachowania należytej staranności nie mógł uniknąć zdarzenia ani jego skutków.

Uzyskanie zryczałtowanej rekompensaty nie zamyka drogi do dochodzenia odszkodowania na podstawie Kodeksu cywilnego, jeśli pasażer poniósł rzeczywistą szkodę majątkową w wyniku opóźnienia. Oba roszczenia można zgłosić w jednym wystąpieniu reklamacyjnym. W razie sporu warto skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Pasażera Kolei przy Prezesie Urzędu Transportu Kolejowego. Całe postępowanie reklamacyjne jest dla podróżnych pociągów EIP bezpłatne.